امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK (آمار واقعی)

عمل جراحی کراتکتومی فوتورفراکتیو یا به اختصار پی آرکی (PRK)، به عنوان یکی از روش های قدیمی و بسیار موثر اصلاح دید با لیزر، ده ها سال است که در سراسر جهان برای اصلاح نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده می شود. این روش که شامل برداشتن لایه سطحی قرنیه (اپی تلیوم) و سپس تغییر شکل قرنیه توسط لیزر اگزایمر است، نتایج درازمدت بسیار پایداری را برای بیشتر بیماران به ارمغان می آورد.

با این حال، حتما این سوال برای متقاضیان پیش خواهد آمد که آیا امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK وجود دارد؟ در این مقاله از وبسایت کلینیک بینایی سنجی و عینک مهلا فضیلتی، درباره جزئیات این پدیده، آمار واقعی برگشت نمره بر اساس مطالعات معتبر و عوامل موثر بر آن خواهیم پرداخت.

ثبات درازمدت PRK : چشم انداز آمار واقعی

برای فهم دقیق رگرسیون یا بازگشت نمره، باید به داده های بالینی که ثبات طولانی مدت PRK را بررسی کرده اند، رجوع کنیم. ثبات، معیار اصلی موفقیت در هر جراحی اصلاحی دید است و PRK در این زمینه عملکردی قابل مقایسه و در بسیاری از موارد حتی بهتر از دیگر روش ها (مانند لِیزیک) از خود نشان داده است، به خصوص در افرادی که قرنیه نازک دارند.

برای شناخت امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK، باید بدانید که تغییر شکل قرنیه توسط لیزر، یک تغییر ساختاری دائمی است و به خودی خود، به حالت قبل بر نمی گردد، اما پاسخ بیولوژیک بدن در پروسه ترمیم می تواند بر نتیجه نهایی تاثیر بگذارد.

میزان کلی پایداری و آمار برگشت نمره

اکثر مطالعات طولانی مدت بر پایداری عالی PRK در طی چندین سال، تاکید دارند. به طور کلی، نرخ موفقیت PRK از نظر دستیابی به دید ۲۰/۲۰ یا بهتر، بین ۹۲ تا ۹۸ درصد از بیماران گزارش شده است. نکته مهم تر از نظر پایداری این است که نیاز به «تقویت» یا عمل مجدد، که ناشی از رگرسیون جزئی است، در عمل های PRK مدرن بسیار پایین است.

آمار واقعی رگرسیون

یک مطالعه پیگیری ۱۰ ساله در مورد بیمارانی که با PRK برای اصلاح نزدیک بینی اقدام کرده بودند، نشان داد که در ۹۳.۲ درصد از چشم ها، ثبات انکساری (نمره چشم) در طول این مدت حفظ شده است. این بدان معناست که تنها ۶.۸ درصد دچار تغییراتی در نمره چشم شده بودند.

نرخ عمل مجدد یا تقویت (Enhancement) در PRK به طور میانگین حدود ۲ تا ۵ درصد گزارش شده است. این عمل هم معمولا به خاطر بازگشت جزئی ضعیفی چشم انجام می شود. لازم به ذکر است که امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK در بیشتر این رگرسیون ها، کمتر از ۱.۰۰ دیوپتر هستند و ممکن است بیمار اصلا نیازی به عینک یا عمل مجدد پیدا نکند.

میزان و زمان برگشت

رگرسیون بیشتر در ۱۲ تا ۲۴ ماه اول پس از جراحی اتفاق می افتد و بعد از آن، نمره چشم به ثبات طولانی مدت می رسد. به عنوان مثال، در مطالعه ای بر روی بیماران با نزدیک بینی و آستیگماتیسم نزدیک بین، رگرسیون نزدیک بینی در ۲۲ درصد از بیماران طی دوره پیگیری ۱۲ ماهه یا بیشتر مشاهده شد.

عواملی که خطر بازگشت را افزایش می دهند

گرچه رگرسیون در PRK به طور کلی خیلی کم اتفاق می افتد، اما بعضی عوامل خطر در بیماران وجود دارند که احتمال بازگشت نمره را افزایش می دهند. شناسایی این عوامل به جراح کمک می کند تا در انتخاب روش جراحی یا تنظیم پارامترهای لیزر، دقت بیشتری به خرج دهد.

میزان بالای اصلاح اولیه

مهم ترین عامل خطر برای رگرسیون، میزان بالای نمره چشم قبل از عمل است. برای دریافت یک جواب شخصی سازی شده درباره بازگشت نمره عینک، بهتر است با کلینیک های چشم پزشکی و مشاوران متخصص مشورت کنید.

نزدیک بینی شدید

طبق مطالعات، هرچه نزدیک بینی قبل از عمل (Pre-op MRSE) بیشتر باشد، امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK هم بالاتر می رود. به عنوان مثال، در یک مطالعه، اصلاح های بالای -۵.۰۰ دیوپتر به طور معنی داری با نیاز به عمل مجدد ناشی از بازگشت مرتبط بودند. در واقع، هر ۱ دیوپتر افزایش در نزدیک بینی، حدود ۱.۴ برابر شانس رگرسیون را بالا می برد.

عمق ابلیشن

زمانی که نمره چشم فرد زیاد است، لازم است که لیزر عمق بیشتری از بافت قرنیه را بردارد (که به آن «عمق اِبلیشن» گفته می شود). هرچه این عمق برش بیشتر باشد، بدن پاسخ ترمیمی قوی تری از خود نشان می دهد؛ این مسئله، احتمال تجمع بیش از حد سلول های سطحی قرنیه (هیپرپلازی اپی تلیومی) را افزایش می دهد.

قطر ناحیه اپتیکی کوچک تر

قطر ناحیه اپتیکی(Optical Zone) به منطقه ای از قرنیه اشاره دارد که توسط لیزر تغییر شکل داده شده و برای دید مفید است. در برخی موارد برای حفظ بافت قرنیه در افراد با قرنیه نازک یا نمره بالا، ممکن است جراح از ناحیه اپتیکی کوچک تری استفاده کند. با این حال، ناحیه اپتیکی کوچک تر (به عنوان مثال کمتر از ۶.۰ میلی متر) یکی از عوامل قوی رگرسیون و نیاز به تقویت مجدد چشم است.

سن بیمار و رشد مداوم چشم

سن بیمار در زمان عمل، در افزایش امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK یک عامل مهم است. جراحی PRK باید زمانی انجام شود که نمره چشم بیمار حداقل به مدت یک سال ثابت مانده باشد. اگر جراحی بر روی چشم هایی انجام شود که هنوز در حال رشد و تغییر هستند (مانند نوجوانان یا اوایل ۲۰ سالگی که نزدیک بینی هنوز در حال پیشرفت است)، تغییرات بعدی درازمدت دید، رگرسیون ناشی از جراحی محسوب نمی شوند، بلکه پیشرفت طبیعی نزدیک بینی هستند.

تفاوت رگرسیون با تغییرات طبیعی ناشی از افزایش سن

بحث در مورد امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK نباید با تغییرات طبیعی دید که به دلیل افزایش سن در طول دهه ها اتفاق می افتد، اشتباه گرفته شود. نتایج PRK از نظر ساختاری دائمی هستند، اما چشم انسان با گذشت زمان دچار دو تغییر عمده می شود که ممکن است بیمار تصور کند نمره چشم او برگشته است.

پیرچشمی

پیرچشمی(Presbyopia) یک پدیده کاملا طبیعی است که معمول پس از ۴۰ تا ۴۵ سالگی رخ می دهد. در این حالت، عدسی طبیعی چشم انعطاف پذیری خود را برای تمرکز روی اجسام نزدیک از دست می دهد. امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK ربطی به این مسئله ندارد و افراد با دید ۲۰/۲۰ طبیعی هم به آن دچار می شوند. بیمارانی که با PRK برای دید دور اصلاح شده اند، ممکن است برای مطالعه و کارهای نزدیک به عینک مطالعه نیاز پیدا کنند.

تغییرات جزئی نمره چشم

برخی افراد در طول دهه های میانی و پایانی زندگی، دچار یک تغییر جزئی و آهسته به سمت نزدیک بینی می شوند. این تغییرات معمولا بسیار اندک هستند و ممکن است به دلایل متعددی از جمله تغییرات درونی عدسی چشم (قبل از آب مروارید) رخ دهند که به ماهیت عمل PRK ربطی ندارد. PRK قرنیه را اصلاح می کند، اما فرآیندهای طبیعی پیر شدن سایر ساختارهای چشم را متوقف نمی کند.

چه عواملی باعث برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK می شوند؟

در نهایت، باید بگوییم که امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK وجود دارد، اما این پدیده در اکثریت بیماران، نادر و در صورت وقوع، بسیار جزئی است. عمل PRK، به خاطر عدم ایجاد فلپ قرنیه و ثبات بالای ساختاری درازمدت، همچنان به عنوان یکی از مطمئن ترین روش های اصلاح دید با لیزر شناخته می شود.

اگر به مطالبی از این دست درباره عارضه های چشمی و راه های درمان و پیشگیری آن علاقه دارید، با وبسایت تخصصی مهلا اپتیک همراه باشید و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول

۱. آیا برگشت نمره چشم (رگرسیون) پس از PRK یک اتفاق رایج است؟

خیر، رگرسیون قابل توجه (که نیاز به اصلاح مجدد داشته باشد) رایج نیست. اکثریت قریب به اتفاق (بیش از ۹۵%) بیماران در درازمدت ثبات نمره چشم را حفظ می کنند.

۲. اگر نمره چشم برگردد، این بازگشت معمولا چقدر است؟

در صورت وقوع، برگشت نمره چشم جزئی است و در بیشتر مواقع، کمتر از ۱.۰۰ دیوپتر خواهد بود.

۳. چه زمانی بیشترین احتمال برگشت نمره وجود دارد؟

رگرسیون در فاز التیام و ترمیم اولیه، یعنی طی ۶ تا ۲۴ ماه اول پس از جراحی، رخ می دهد. پس از این دوره، نتایج به پایداری طولانی مدت می رسند.

۴. مهم ترین عامل خطر برای افزایش امکان برگشت نمره چشم بعد از عمل PRK چیست؟

مهم ترین عامل خطر، داشتن نمره چشم بسیار بالا (به خصوص نزدیک بینی شدید) قبل از عمل است، زیرا نیاز به برداشتن بافت بیشتر از قرنیه دارد که با پاسخ ترمیمی قوی تری همراه است.