نمره چشم آستیگمات
نگاه کردن به برگه معاینه چشم برای بسیاری از افراد گیج‌کننده است. آستیگماتیسم عیب انکساری مهمی است که در آن تفاوت انحنای قرنیه یا عدسی مانع تمرکز یکنواخت نور روی شبکیه می‌شود. درک نمره چشم آستیگمات به شما کمک می‌کند وضعیت بینایی خود را بهتر بشناسید. ما در مهلا اپتیک این اعداد و اصطلاحات پزشکی را به زبان ساده ترجمه می‌کنیم. با خواندن این مطلب یاد می‌گیرید نسخه عینک خود را مانند متخصصان تفسیر کنید.
نمره چشم آستیگمات چیست؟
بعد از بینایی سنجی ، نسخه ای حاوی اطلاعات چشمتان دریافت می کنید. این اطلاعات بسیار اهمیت دارند و برای تعیین نحوه کارکرد عینک شما ضروری هستند. به نقل از آکادمی چشم‌پزشکی آمریکا، نمره آستیگمات با معیار سیلندر یا CYL و بر حسب دیوپتر در نسخه ثبت می‌شود. این عدد نشان‌دهنده قدرت عدسی استوانه‌ای موردنیاز برای اصلاح دید شما است. برای مقایسه شدت آستیگمات، همیشه قدر مطلق عدد CYL را بررسی کنید؛ به این معنی که نمره ۲.۰۰- از نظر مقدار آستیگمات بیشتر از ۰.۷۵- است.
علامت مثبت یا منفی کنار این عدد صرفا به شیوه ثبت نسخه توسط پزشک بستگی دارد. برخی اپتومتریست‌ها از قالب سیلندر مثبت و برخی از سیلندر منفی استفاده می‌کنند.
این علامت به‌تنهایی خوب یا بد بودن وضعیت چشم را نشان نمی‌دهد. همچنین این نمره با شماره کلی چشم یا میزان حدت بینایی متفاوت است و فقط میزان نقص انحنای قرنیه یا عدسی را مشخص می‌کند.
چگونه نمره آستیگمات را از روی نسخه چشم بخوانیم؟
برای تفسیر نسخه، ابتدا علائم اختصاری را بشناسید:
| علامت در نسخه | مفهوم پزشکی | نمونه کاربرد |
|---|---|---|
| OD / OS / OU | چشم راست / چشم چپ / هر دو چشم | OD مشخص‌کننده چشم راست است. OS چشم چپ/OU هر دو چشم |
| SPH یا کروی | قدرت عدسی برای اصلاح نزدیک‌بینی یا دوربینی | عدد منفی برای نزدیک‌بینی و عدد مثبت برای دوربینی استفاده می‌شود. |
| CYL یا استوانه‌ای | قدرت اصلاح آستیگماتیسم | مقدار دیوپتر آستیگماتیسم را نشان می‌دهد. |
بر اساس توضیحات پایگاه علمی NCBI، عدد CYL مقدار دقیق آستیگمات را مشخص می‌کند، در حالی که AXIS فقط جهت قرارگیری اصلاح استوانه‌ای را بین ۱ تا ۱۸۰ درجه نشان می‌دهد. عدد AXIS شدت آستیگمات را مشخص نمی‌کند؛ بنابراین محور ۱۸۰ از نظر شدت بیشتر از محور ۹۰ نیست. اگر در بخش کروی کلمه Plano یا PL را دیدید، یعنی چشم شما نمره کروی قابل توجهی ندارد.
به این نمونه آموزشی دقت کنید:
OD: SPH -1.00 / CYL -0.75 / AXIS 180
OS: SPH 0.00 / CYL -1.25 / AXIS 90
در این مثال، چشم راست نزدیک‌بینی همراه با مقداری آستیگمات دارد. چشم چپ نمره کروی ندارد، اما آستیگمات آن کمی بیشتر است. این نسخه صرفا جنبه آموزشی دارد و نباید برای سفارش عینک واقعی استفاده شود.
نمره آستیگمات چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟
چشم‌پزشکان و اپتومتریست‌ها برای تعیین نمره و محور آستیگمات، نتایج چند آزمایش را در کنار یکدیگر بررسی می‌کنند:
- سنجش حدت بینایی: متخصص ابتدا از چارت‌های استاندارد برای بررسی وضوح دید در فاصله‌های مشخص استفاده می‌کند. براساس توضیحات انجمن اپتومتریک آمریکا، این آزمایش نشان می‌دهد فرد تا چه اندازه می‌تواند حروف یا علائم را واضح ببیند.
- اتورفراکتومتری: دستگاه اتورفراکتومتر با بررسی نحوه تمرکز نور در چشم، برآورد اولیه‌ای از عیب انکساری شامل نمره کروی، قدرت سیلندر و محور آستیگمات ارائه می‌دهد. این اندازه‌گیری خودکار معمولاً نقطه شروع بررسی نسخه است.
- رتینوسکوپی: متخصص با تاباندن نور به داخل چشم و مشاهده حرکت و بازتاب نور از شبکیه، عیب انکساری را به‌صورت عینی ارزیابی می‌کند. رتینوسکوپی یکی از روش‌های تعیین قدرت عدسی موردنیاز برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم معرفی شده است.
- رفراکشن ذهنی: در این مرحله عدسی‌های مختلف مقابل چشم قرار می‌گیرند و فرد مشخص می‌کند با کدام عدسی تصویر واضح‌تری می‌بیند. متخصص از پاسخ‌های فرد برای تنظیم دقیق‌تر نسخه عینک استفاده می‌کند.
- جکسون کراس سیلندر: برای اصلاح دقیق قدرت و محور سیلندر ممکن است از ابزار جکسون کراس سیلندر استفاده شود. طبق توضیحات پایگاه علمی NCBI، این ابزار یکی از روش‌های رفراکشن ذهنی برای تعیین و اصلاح دقیق محور و قدرت آستیگمات است.
- کراتومتری: کراتومتر میزان انحنای بخش مرکزی سطح جلویی قرنیه را اندازه‌گیری می‌کند و در ارزیابی آستیگماتیسم قرنیه کاربرد دارد. اندازه‌گیری انحنای قرنیه با تعیین کل عیب انکساری چشم یکسان نیست؛ زیرا آستیگماتیسم ممکن است از قرنیه، عدسی چشم یا ترکیبی از هر دو منشأ بگیرد.
- توپوگرافی یا توموگرافی قرنیه: در صورت مشاهده آستیگمات نامنظم یا احتمال ابتلا به قوز قرنیه، تصویربرداری دقیق‌تری از شکل و انحنای قرنیه انجام می‌شود. براساس توضیحات EyeWiki وابسته به آکادمی چشم‌پزشکی آمریکا، تصویربرداری قرنیه یکی از روش‌های اصلی بررسی افراد مشکوک به قوز قرنیه و تغییرات نامنظم سطح قرنیه است.
- تفسیر نهایی نتایج: عدد ثبت‌شده توسط اتورفراکتومتر معمولاً به‌تنهایی نسخه نهایی عینک محسوب نمی‌شود. متخصص می‌تواند نتیجه دستگاه را به‌عنوان نقطه شروع در نظر بگیرد و سپس آن را با رتینوسکوپی، رفراکشن ذهنی، پاسخ فرد و آزمایش جکسون کراس سیلندر اصلاح کند.
نمره آستیگمات خفیف، متوسط و شدید چقدر است؟
مرز دقیق میان آستیگمات خفیف، متوسط و شدید در همه منابع یکسان نیست و برخی مطالعات از بازه‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. بازه‌های شدت بر اساس قدر مطلق CYL به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند:
| شدت آستیگمات | مقدار CYL | توضیح |
|---|---|---|
| خفیف | کمتر از ۱٫۰۰ دیوپتر | در بسیاری از موارد نیاز به اصلاح دائمی ندارد. |
| متوسط | ۱٫۰۰ تا ۲٫۰۰ دیوپتر | معمولاً باعث علائمی مانند تاری دید و خستگی چشم می‌شود. |
| شدید | بیشتر از ۲٫۰۰ دیوپتر | اصلاح با عینک یا لنز طبی معمولاً ضروری است. |
نیاز به عینک فقط با قرار گرفتن در یک بازه عددی مشخص نمی‌شود. این موضوع به سن، علائم، حدت بینایی، تفاوت دو چشم، فعالیت‌های روزانه و نظر اپتومتریست بستگی دارد.
چرا نمره و محور آستیگمات تغییر می‌کند؟
تفاوت میان دو نسخه همیشه به معنای وجود بیماری یا خطا در معاینه نیست. عوامل زیر می‌توانند باعث تغییر نمره یا محور آستیگمات شوند:
- رشد طبیعی چشم در کودکان
- تغییرات عدسی چشم با افزایش سن
- ناپایداری لایه اشکی و خشکی سطح چشم
- استفاده از لنز تماسی پیش از معاینه
- انجام جراحی قرنیه
- ابتلا به بیماری‌هایی مانند قوز قرنیه
- ایجاد تغییرات عدسی بر اثر آب‌مروارید
بر اساس مستندات بیمارستان چشم‌پزشکی مورفیلدز، برخی تغییرات ساختاری چشم و قرنیه می‌توانند مقدار یا محور آستیگمات را تغییر دهند.
هر تغییر در عدد CYL یا AXIS لزوماً نشانه قوز قرنیه نیست. بااین‌حال، در شرایط زیر باید برای بررسی دقیق‌تر به متخصص مراجعه کرد:
- تغییر سریع یا قابل‌توجه نمره آستیگمات
- تغییر نامتقارن نمره میان دو چشم
- تاری دید پیشرونده
- دوبینی تک‌چشمی
- کاهش کیفیت دید با وجود استفاده از عینک
نمره آستیگمات چه تاثیری بر انتخاب عینک و لنز دارد؟
نمره و محور آستیگمات مستقیماً بر نوع عدسی عینک یا لنز تماسی اثر می‌گذارند:
- عدسی عینک باید مقدار CYL و محور AXIS ثبت‌شده در نسخه را با دقت اصلاح کند.
- در افراد دارای آستیگماتیسم، اندازه‌گیری صحیح فاصله مردمک‌ها اهمیت زیادی دارد.
- مرکز اپتیکی عدسی باید متناسب با موقعیت چشم‌ها تنظیم شود.
- قرارگیری و تنظیم صحیح فریم روی صورت می‌تواند بر کیفیت دید اثر بگذارد.
- برخی افراد دارای آستیگماتیسم برای اصلاح دید به لنز تماسی توریک نیاز دارند.
- لنزهای توریک علاوه بر قدرت کروی، دارای مقدار سیلندر و محور مشخص هستند.
- همه افراد دارای آستیگمات خفیف الزاماً به لنز توریک نیاز ندارند.
- انتخاب لنز مناسب به مقدار آستیگمات، کیفیت دید، وضعیت قرنیه و نحوه قرارگیری لنز روی چشم بستگی دارد.
- آستیگمات منظم معمولاً با عینک یا لنز توریک قابل اصلاح است.
- برخی موارد آستیگمات نامنظم با عینک معمولی به‌طور کامل اصلاح نمی‌شوند.
- در آستیگمات نامنظم ممکن است استفاده از لنزهای سخت یا لنزهای تخصصی تجویز شود.
چه زمانی باید نمره آستیگمات دوباره بررسی شود؟
زمان مناسب برای بررسی دوباره نمره آستیگمات در همه افراد یکسان نیست و به عوامل زیر بستگی دارد:
- سن فرد
- وجود بیماری‌های زمینه‌ای
- سابقه جراحی چشم
- استفاده از لنز تماسی
- سرعت تغییر نمره چشم
- توصیه چشم‌پزشک یا اپتومتریست
طبق دستورالعمل سرویس سلامت ملی بریتانیا، بزرگسالان سالم معمولاً باید هر دو سال یک‌بار معاینه چشم انجام دهند؛ بااین‌حال، فاصله پیشنهادی معاینات ممکن است در دستورالعمل‌های مختلف متفاوت باشد.
در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است نمره چشم زودتر بررسی شود:
- ایجاد تاری دید جدید
- سردرد مداوم هنگام مطالعه یا کار با نمایشگر
- کاهش کیفیت دید در شب
- مشاهده سایه یا تصویر اضافی با یک چشم
- ادامه مشکل با عینک جدید پس از طی دوره سازگاری
- کاهش دید در یکی از چشم‌ها
- تغییر محسوس کیفیت دید با عینک فعلی
برخی علائم معمولاً به آستیگمات ساده مربوط نیستند و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارند:
- کاهش ناگهانی دید
- درد شدید چشم
- مشاهده جرقه‌های نور
- ایجاد ناگهانی سایه یا پرده در میدان دید
در چنین شرایطی نباید بررسی چشم را تا زمان معاینه دوره‌ای به تعویق انداخت.
جمع بندی
تفسیر دقیق CYL و AXIS به شما کمک می‌کند نسخه خود را بهتر بشناسید، اما تعیین شماره نهایی عینک باید بر اساس معاینه کامل انجام شود. هر تغییری در اعداد نسخه لزوما نگران‌کننده نیست. برای انتخاب عدسی و فریم متناسب با نسخه چشم خود، کارشناسان مهلا اپتیک شما را راهنمایی می‌کنند تا عینک استاندارد خود را بر اساس نسخه معتبر اپتومتریست سفارش دهید. شما چه تجربه‌ای دارید؟ آیا تا به حال هنگام خواندن نسخه چشم خود با ابهام مواجه شده‌اید؟ سوالات خود را در بخش نظرات برای ما بنویسید.
سوالات متداول درباره نمره چشم آستیگمات
در ادامه به پرتکرارترین سوالات شما پاسخ می‌دهیم:
۱– نمره آستیگمات ۰.۵ یا ۰.۷۵ به عینک نیاز دارد؟
تجویز عینک برای این اعداد به علائم، حدت بینایی، سن و فعالیت‌های دقیق شما بستگی دارد. برخی افراد با این نمره دید کاملا شفافی دارند، در حالی که دیگران هنگام مطالعه یا رانندگی دچار خستگی چشم می‌شوند و نیاز شدیدی به عینک پیدا می‌کنند.
۲– آیا نمره آستیگمات دو چشم باید یکسان باشد؟
خیر، ساختار دو چشم مستقل از یکدیگر است. افراد زیادی در یک چشم آستیگمات بیشتر و در چشم دیگر آستیگمات کمتری دارند و این تفاوت کاملا طبیعی محسوب می‌شود.
۳– علامت منفی جلوی عدد CYL چه معنایی دارد؟
منفی بودن این عدد صرفا نشان‌دهنده روش ثبت نسخه با سیستم سیلندر منفی توسط اپتومتریست است. این علامت به معنای منفی بودن وضعیت چشم، بیماری یا خطرناک‌تر بودن آستیگمات شما نیست.
۴– آیا AXIS بالا نشان‌دهنده آستیگمات شدیدتر است؟
محور یا AXIS فقط جهت قرارگیری عدسی اصلاحی را نشان می‌دهد، نه شدت بیماری را. عددی مانند ۱۷۰ به هیچ وجه نشان‌دهنده شرایط بدتر نسبت به عدد ۲۰ نیست.
۵– آیا عینک باعث کاهش نمره آستیگمات می‌شود؟
عینک نور را به درستی روی شبکیه متمرکز می‌کند و دید شما را واضح‌تر می‌سازد. با این حال استفاده از عینک شکل قرنیه یا علت زمینه‌ای آستیگمات را تغییر نمی‌دهد و باعث درمان قطعی نمره چشم نمی‌شود.
۶– آیا ممکن است SPH صفر باشد اما چشم آستیگمات داشته باشد؟
بله، شما ممکن است هیچ نمره کروی مربوط به نزدیک‌بینی یا دوربینی نداشته باشید، اما مقدار CYL در نسخه شما نشان‌دهنده وجود آستیگماتیسم باشد.
۷– تفاوت نمره چشم آستیگمات با میزان بینایی چیست؟
نمره آستیگمات با واحد دیوپتر ثبت می‌شود و قدرت عدسی موردنیاز را نشان می‌دهد. در مقابل، حدت بینایی میزان شفافیت دید شما را با مقیاس‌هایی مانند ده دهم سنجش می‌کند و این دو مفهوم کاملا متفاوت هستند.
شاید خوشتان بیاد
ثبت دیدگاه