تنبلی چشم (آمبلیوپی)

مغز انسان گاهی تصمیم می‌گیرد تصویر ارسالی از سمت یکی از چشم‌ها را کاملاً نادیده بگیرد. پزشکان این پدیده مرموز را تنبلی چشم می‌نامند. در این حالت، ساختار فیزیکی چشم کاملاً سالم به نظر می‌رسد، اما مسیرهای عصبی متصل‌کننده چشم به مغز به درستی تکامل نیافته‌اند. متخصصان ما در مجموعه مهلا اپتیک همواره تاکید دارند که زمان در رفع این مشکل بزرگ‌ترین سرمایه شماست.

اگر این اختلال در سنین پایین تشخیص داده نشود، هزینه‌های درمانی و زمان مورد نیاز برای اصلاح آن به شدت افزایش می‌یابد. در این مقاله علمی و تخصصی، علل پنهان این عارضه را بررسی می‌کنیم و راهکارهایی را به شما نشان می‌دهیم که محققان برتر جهان برای بازگرداندن دید طبیعی پیشنهاد می‌دهند.

تنبلی چشم (آمبلیوپی) چیست؟

تنبلی چشم یا آمبلیوپی نوعی اختلال تکاملی در سیستم عصبی-بینایی است. در این عارضه، مغز نمی‌تواند تصویر شفاف و واضحی از یکی از چشم‌ها دریافت کند. در نتیجه، شبکه عصبی مغز به مرور زمان چشم ضعیف‌تر را فیلتر می‌کند و تمام تمرکز خود را روی چشم قوی‌تر می‌گذارد. این روند به افت شدید بینایی در چشم مبتلا منجر می‌شود.

بر اساس توضیحات آکادمی چشم‌پزشکی آمریکا (AAO) باید بدانید که فرآیند بینایی فقط در چشم اتفاق نمی‌افتد. چشم‌ها وظیفه دریافت نور را بر عهده دارند، اما این مغز است که اطلاعات دریافتی از هر دو چشم را با هم ترکیب و تفسیر می‌کند. هنگامی که کیفیت تصاویر دو چشم به‌طور قابل‌توجهی با یکدیگر متفاوت باشد یا یکی از چشم‌ها تصویر تار یا نامنظمی ارسال کند، مغز برای جلوگیری از دوبینی و سردرگمی، به‌تدریج تصویر چشم ضعیف‌تر را نادیده می‌گیرد (سرکوب می‌کند).

ادامه این وضعیت در دوران رشد می‌تواند به تنبلی چشم منجر شود. مغز برای رهایی از این سردرگمی و جلوگیری از دوبینی، راحت‌ترین راه را انتخاب می‌کند؛ یعنی ارتباط خود را با چشمی که تصویر تار ارسال می‌کند قطع می‌کند. شما با تشخیص به‌موقع مانع آن می‌شوید که این قطع ارتباط به یک معضل دائمی تبدیل شود.

علائم تنبلی چشم در کودکان و بزرگسالان

علائم تنبلی چشم معمولاً بسیار نامحسوس هستند و بیمار درد یا سوزشی احساس نمی‌کند. نشانه‌های این اختلال در کودکان و بزرگسالان تفاوت‌های ظریفی با یکدیگر دارند. تشخیص این نشانه‌ها به شما کمک می‌کند تا پیش از تثبیت بیماری، برای درمان اقدام کنید.

علائم تنبلی چشم در کودکان

از آنجا که کودکان معمولاً متوجه کاهش بینایی خود نمی‌شوند، والدین باید به این علائم توجه کنند:

• کج کردن سر هنگام نگاه کردن به تلویزیون، کتاب یا اشیاء.
• بستن یا پوشاندن یک چشم برای دید بهتر.
• مالیدن مکرر چشم‌ها بدون دلیل مشخص.
• انحراف یا لوچی یکی از چشم‌ها به سمت داخل یا خارج.
• برخورد مکرر با اشیا به دلیل اختلال در تشخیص فاصله.
• مشکل در گرفتن توپ یا انجام بازی‌هایی که به دید سه‌بعدی نیاز دارند.
• نزدیک شدن بیش از حد به تلویزیون یا کتاب هنگام تماشا یا مطالعه.
• ضعف عملکرد تحصیلی یا کاهش تمرکز ناشی از مشکلات بینایی.

در مقاله «علائم تنبلی چشم در کودکان» با تمامی علائم هشداردهنده، روش‌های تشخیص در سنین مختلف و زمان مناسب مراجعه به چشم‌پزشک آشنا شوید تا در صورت وجود مشکل، درمان در بهترین زمان آغاز شود.

علائم تنبلی چشم در بزرگسالان

در بزرگسالان، تنبلی چشم ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

• کاهش دید در یک چشم حتی با استفاده از عینک یا لنز.
• اختلال در درک عمق و تشخیص فاصله بین اجسام.
• دشواری در رانندگی، به‌ویژه هنگام پارک کردن یا تخمین فاصله خودروها.
• مشکل در انجام کارهای ظریف مانند سوزن نخ کردن یا مونتاژ قطعات کوچک.
• خستگی سریع چشم‌ها هنگام مطالعه یا کار با کامپیوتر.
• سردردهای مکرر پس از فعالیت‌های بینایی طولانی‌مدت.
• تاری دید یا کاهش کیفیت بینایی در چشم مبتلا.
• کاهش دید سه‌بعدی (دید دوچشمی) که بر انجام فعالیت‌های روزمره تأثیر می‌گذارد.

برای اطلاعات بیشتر مقاله «تنبلی چشم در بزرگسالان» را مطالعه کنید.

انواع تنبلی چشم

چشم‌پزشکان تنبلی چشم را بر اساس عامل ایجادکننده آن به سه دسته اصلی تقسیم می‌کنند. پزشک متخصص با معاینات دقیق بالینی، نوع اختلال را تشخیص می‌دهد و مسیر درمان را مشخص می‌کند. انواع این اختلال شامل موارد زیر هستند:

 تنبلی چشم استرابیسمیک -انحرافی

در این نوع، چشم‌ها هم‌راستا نیستند و هر کدام به سمت متفاوتی نگاه می‌کنند. یک چشم مستقیم نگاه می‌کند و چشم دیگر به سمت داخل، بیرون، بالا یا پایین منحرف می‌شود. مغز برای جلوگیری از دیدن دو تصویر متفاوت، تصویر چشم منحرف را کاملاً حذف می‌کند.

روش تشخیص: چشم‌پزشک این نوع را با استفاده از تست‌های بررسی حرکات چشم و تست پوشاندن -کاور تست- تشخیص می‌دهد. پزشک یک چشم را می‌پوشاند و نحوه حرکت و تمرکز چشم دیگر را به دقت ارزیابی می‌کند.

 تنبلی چشم انکساری

این حالت زمانی رخ می‌دهد که تفاوت زیادی در نمره عینک دو چشم وجود داشته باشد. مثلاً یک چشم دید کاملاً طبیعی دارد اما چشم دیگر دچار نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم شدید است. ظاهر چشم‌ها کاملاً طبیعی است و همین موضوع تشخیص را برای والدین سخت می‌کند.

روش تشخیص: اپتومتریست‌ها این نوع را با دستگاه‌های پیشرفته بینایی‌سنجی و تعیین نمره دقیق هر چشم تشخیص می‌دهند. قطره‌های گشادکننده مردمک به پزشک کمک می‌کنند تا خطای دید پنهان را به طور دقیق اندازه بگیرد.

 تنبلی چشم دیپریویشن -محرومیتی

این نوع نادرترین و خطرناک‌ترین شکل تنبلی چشم به شمار می‌رود. یک مانع فیزیکی جلوی ورود نور به شبکیه را می‌گیرد. آب مروارید مادرزادی، افتادگی شدید پلک یا زخم‌های قرنیه مانع رسیدن نور به چشم می‌شوند.

روش تشخیص: پزشک با معاینه فیزیکی و استفاده از دستگاه اسلیت لمپ Slit Lamp ساختار داخلی و خارجی چشم را بررسی می‌کند. وجود هرگونه کدورت در عدسی یا موانع فیزیکی دیگر، بلافاصله توسط پزشک ثبت می‌شود.

مهم‌ترین علل بروز تنبلی چشم

شناخت ریشه مشکل به شما کمک می‌کند تا دید بازتری نسبت به روند درمان داشته باشید. بر اساس موسسه ملی چشم آمریکا (NEI)، تنبلی چشم معمولاً پیامد یک اختلال زمینه‌ای در سیستم بینایی است، نه یک بیماری مستقل؛ بنابراین هنگام تشخیص آمبلیوپی، باید علت اصلی مانند لوچی، عیوب انکساری یا آب‌مروارید نیز بررسی شود. مهم‌ترین علل بروز این اختلال را در ادامه بررسی می‌کنیم:

• اختلالات عضلانی چشم: عدم هماهنگی عضلاتی که حرکت چشم‌ها را کنترل می‌کنند، شایع‌ترین علت این عارضه است. وقتی عضلات ضعیف باشند، چشم‌ها هم‌راستا نمی‌مانند و مغز برای فرار از دوبینی، سیگنال‌های یک چشم را قطع می‌کند.
• تفاوت شدید نمره انکساری: اگر یک چشم سالم و دیگری دارای ضعف شدید بینایی باشد، مغز تصویر تار را پردازش نمی‌کند. این موضوع معمولاً پایه ژنتیکی دارد.
• موانع فیزیکی و ساختاری: عواملی که مسیر ورود نور به شبکیه را مسدود می‌کنند نقش پررنگی در ایجاد این عارضه دارند. افتادگی پلک -پتوز- اگر مردمک را بپوشاند، مانع تشکیل تصویر در چشم می‌شود. آب مروارید در نوزادان نیز یکی دیگر از موانع فیزیکی است که پزشک باید فوراً آن را برطرف کند.

تفاوت تنبلی چشم با ضعف بینایی

بسیاری از افراد این دو مفهوم را با هم اشتباه می‌گیرند. درک این تفاوت به شما کمک می‌کند تا انتظارات واقع‌بینانه‌ای از روند درمان داشته باشید. ضعف بینایی یک مشکل اپتیکی و فیزیکی در خود کره چشم است. در این حالت، عدسی یا قرنیه نمی‌توانند نور را به درستی روی شبکیه متمرکز کنند. شما با زدن یک عینک مناسب، این خطای فیزیکی را جبران می‌کنید و دید شما بلافاصله شفاف می‌شود.

اما تنبلی چشم یک مشکل عصبی در مغز است. چشم از نظر فیزیکی مشکلی برای دریافت نور ندارد، بلکه مغز از پردازش تصویر آن امتناع می‌کند. اگر شما برای یک چشم تنبل عینک تجویز کنید، بینایی بلافاصله کامل نمی‌شود. عینک فقط تصویر را شفاف می‌کند، اما مغز هنوز باید یاد بگیرد که آن تصویر شفاف را دریافت و پردازش کند. جدول زیر این تفاوت‌ها را روشن‌تر می‌کند:

در جدول زیر تفاوت‌های اصلی بین ضعف بینایی ساده و تنبلی چشم را به صورت شفاف دسته‌بندی کرده‌ایم.

چه عواملی خطر ابتلا به تنبلی چشم را افزایش می‌دهند؟

مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به تنبلی چشم عبارت‌اند از:

• تولد زودرس (نارس بودن نوزاد): کامل نبودن تکامل سیستم بینایی.
• وزن کم هنگام تولد: با افزایش احتمال اختلالات بینایی همراه است.
• سابقه خانوادگی تنبلی چشم (آمبلیوپی): در والدین یا خواهر و برادر.
• سابقه خانوادگی انحراف چشم (لوچی): خطر ابتلا را افزایش می‌دهد.
• آب مروارید مادرزادی: انواع بیماری‌های مادرزادی چشم.
• اختلاف شدید نمره چشم‌ها (عیوب انکساری): مانند دوربینی، نزدیک‌بینی یا آستیگماتیسم.
• افتادگی پلک مادرزادی: هر عاملی که مسیر ورود نور به چشم را مسدود کند.
• اختلالات رشد و تکامل: بیماری‌های عصبی و ژنتیکی در کودکان.
• تشخیص دیرهنگام مشکلات بینایی: عدم انجام معاینات دوره‌ای چشم.
• عدم درمان به‌موقع بیماری‌های چشمی: می‌توانند روند طبیعی رشد بینایی را مختل کنند.

نکته: کودکانی که یک یا چند مورد از این عوامل خطر را دارند، بهتر است از همان سال‌های نخست زندگی تحت معاینات منظم چشم‌پزشکی یا اپتومتری قرار گیرند تا در صورت وجود تنبلی چشم، درمان در بهترین زمان آغاز شود.

درمان تنبلی چشم در بزرگسالان و کودکان

درمان تنبلی چشم نیازمند صبر، استمرار و همکاری کامل بیمار با پزشک است. هدف اصلی تمام روش‌های درمانی، مجبور کردن مغز به استفاده از چشم ضعیف‌تر است. چشم‌پزشکان برای این کار راهکارهای متنوعی ارائه می‌دهند که آن‌ها را به دو دسته بهترین روش‌های کلاسیک و جدیدترین متدها تقسیم می‌کنیم.

بهترین روش‌های درمان تنبلی چشم

اصلی‌ترین قدم در درمان، رفع مشکل زمینه‌ای است. اگر بیمار به عینک نیاز دارد، پزشک ابتدا عینک دقیق را تجویز می‌کند. سپس از روش‌های زیر برای تقویت ارتباط عصبی استفاده می‌کند:

• استفاده از پد چشمی -پچینگ: پزشک چشم سالم را برای چند ساعت در روز می‌بندد. مغز در این شرایط چاره‌ای ندارد جز اینکه تمام تمرکز خود را روی چشم ضعیف بگذارد. این کار مسیرهای عصبی مسدود شده را بازسازی می‌کند.
• قطره‌های چشمی آتروپین: پزشک قطره آتروپین را در چشم سالم می‌چکاند. این قطره دید چشم سالم را به صورت موقت تار می‌کند. مغز برای دیدن جزئیات مجبور می‌شود از چشم تنبل استفاده کند. این روش برای کودکانی که پد چشمی را تحمل نمی‌کنند گزینه بسیار مناسبی است.
• عمل جراحی عضلات: جراحی مستقیماً تنبلی چشم را درمان نمی‌کند. پزشکان از جراحی برای اصلاح انحراف چشم یا برداشتن آب مروارید استفاده می‌کنند. پس از رفع این موانع، پزشک تمرینات چشمی را برای درمان اصلی آغاز می‌کند.

جدیدترین روش‌های درمان تنبلی چشم

محققان روش‌های نوآورانه‌ای برای کاهش زمان درمان و افزایش جذابیت آن توسعه داده‌اند. این روش‌ها به خصوص برای بزرگسالان که مغزشان انعطاف‌پذیری کمتری دارد، نتایج شگفت‌انگیزی به همراه دارند.

• درمان با هدست‌های واقعیت مجازی: متخصصان با استفاده از عینک‌های واقعیت مجازی محیطی شبیه‌سازی می‌کنند. سیستم به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌شود که چشم ضعیف‌تر تصاویر مهم‌تر و پررنگ‌تری دریافت کند. این بازی‌های هدفمند مغز را به شدت درگیر می‌کنند و ارتباط عصبی را سریع‌تر بهبود می‌بخشند.
• درمان دیکوپتیک: در این روش، پزشک تصاویر متفاوتی را به هر چشم ارسال می‌کند. بیمار باید برای انجام یک بازی یا حل یک پازل، اطلاعات هر دو چشم را با هم ترکیب کند. این کار دید دوچشمی را در مغز فعال می‌کند.
• عینک‌های هوشمند: این عینک‌های جدید لنزهای دیجیتالی دارند که پزشک آن‌ها را برنامه‌ریزی می‌کند. لنز چشم سالم در فواصل زمانی مشخص کدر می‌شود و مغز را مجبور می‌کند از چشم تنبل استفاده کند. این روش جایگزین بسیار مدرن و راحتی برای پدهای چشمی محسوب می‌شود.

می‌خواهید بدانید تنبلی چشم با چه روش‌های نوینی درمان می‌شود؟ مقاله «جدیدترین درمان تنبلی چشم» را مطالعه کنید.

بهترین سن برای درمان تنبلی چشم

سیستم عصبی انسان در سال‌های اولیه زندگی بیشترین میزان انعطاف‌پذیری را دارد. پزشکان سال‌های قبل از ۷ سالگی را دوران طلایی درمان می‌دانند. در این بازه زمانی، مغز به سرعت آموزش می‌بیند و مسیرهای عصبی جدیدی می‌سازد. اگر درمان در این سنین آغاز شود، پزشک بینایی کامل را در اکثر مواقع به کودک بازمی‌گرداند.

پس از ۸ سالگی، سیستم بینایی در مغز به تکامل نهایی خود می‌رسد و تغییر دادن عادت‌های آن بسیار سخت‌تر می‌شود. البته این حرف به معنای غیرممکن بودن درمان در بزرگسالی نیست. متخصصان با استفاده از روش‌های مدرن مانند واقعیت مجازی، موفقیت‌های زیادی در درمان بزرگسالان کسب کرده‌اند؛ اما فرآیند درمان در سنین بالا به زمان بسیار طولانی‌تر و تلاش مضاعفی نیاز دارد.

عوارض درمان نکردن تنبلی چشم

نادیده گرفتن تنبلی چشم می‌تواند باعث کاهش دائمی عملکرد بینایی شود و کیفیت زندگی فرد را در سال‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد. مهم‌ترین عوارض درمان نکردن این بیماری عبارت‌اند از:

• کاهش دائمی بینایی: در چشم مبتلا و کاهش شانس موفقیت درمان با افزایش سن.
• از دست دادن دید سه‌بعدی و درک عمق: که انجام فعالیت‌هایی مانند رانندگی، ورزش و کارهای ظریف را دشوار می‌کند.
• افت عملکرد تحصیلی در کودکان: به دلیل کاهش تمرکز، دشواری در خواندن و یادگیری.
• افزایش خطر آسیب‌پذیری بینایی: اگر چشم سالم دچار بیماری یا آسیب شود، فرد ممکن است بخش زیادی از توانایی بینایی خود را از دست بدهد.
• محدود شدن فرصت‌های شغلی: در مشاغلی که نیازمند دید دقیق، دید دوچشمی و تشخیص صحیح فاصله هستند.
• کاهش اعتمادبه‌نفس و مشکلات روانی: به‌ویژه در کودکانی که به دلیل ضعف بینایی یا استفاده از پد چشمی با چالش‌های اجتماعی مواجه می‌شوند.
• اختلال در تعادل و هماهنگی حرکتی: به دلیل ضعف در تشخیص فاصله و عمق.
• افزایش احتمال بروز حوادث و زمین خوردن: هنگام راه رفتن، ورزش یا رانندگی.
• نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر و طولانی‌تر: در سنین بالاتر، با احتمال موفقیت کمتر نسبت به درمان در دوران کودکی.

آیا تنبلی چشم باعث نابینایی می‌شود؟

تنبلی چشم به تنهایی چشم شما را کاملاً کور نمی‌کند. اما این عارضه دید چشم مبتلا را به قدری کاهش می‌دهد که عملاً کارایی خود را از دست می‌دهد. خطر اصلی زمانی رخ می‌دهد که چشم سالم دچار آسیب شود. فرض کنید فردی با یک چشم تنبل، چشم سالم خود را در یک تصادف یا بیماری از دست بدهد؛ در این شرایط، او به دلیل ضعف شدید چشم دیگر، عملاً با محدودیت‌های نابینایی قانونی مواجه می‌شود. شما با درمان به‌موقع، سلامت دید پشتیبان خود را تضمین می‌کنید.

جمع بندی

بیایید واقع‌بین باشیم؛ تنبلی چشم مشکلی نیست که با گذشت زمان خودبه‌خود برطرف شود. مغز شما چشم ضعیف را فیلتر می‌کند و اگر شما با روش‌های علمی مداخله نکنید، این فیلتر دائمی می‌شود. تشخیص زودهنگام در سنین کودکی، مسیر درمان را ساده، کم‌هزینه و بسیار موفقیت‌آمیز می‌کند.

در بزرگسالی نیز به لطف تکنولوژی‌های جدید مانند هدست‌های VR امیدهای زیادی برای بهبود وجود دارد. شما نیاز دارید بینایی خود یا کودکتان را جدی بگیرید و معاینات دوره‌ای را در برنامه سالانه خود قرار دهید. همین امروز برای دریافت مشاوره تخصصی و رزرو نوبت با مهلا اپتیک تماس بگیرید.

حالا نوبت شماست؛ آیا تا به حال نشانه‌های این عارضه را در خود یا اطرافیانتان مشاهده کرده‌اید؟ تجربیات خود را در بخش نظرات برای ما بنویسید.

سوالات متداول درباره تنبلی چشم

در ادامه به پرتکرارترین سوالات شما پاسخ می‌دهیم:

۱- بهترین سن برای درمان تنبلی چشم چه زمانی است؟

دوران کودکی و به‌ویژه پیش از ۷ تا ۸ سالگی بهترین زمان طلایی برای درمان محسوب می‌شود. در این سنین مغز انعطاف‌پذیری بالایی دارد و شما با شروع سریع درمان، شانس بهبود کامل بینایی را به حداکثر می‌رسانید.

۲- آیا درمان تنبلی چشم در بزرگسالی امکان‌پذیر است؟

بله، امکان‌پذیر است. متخصصان با ترکیب روش‌های سنتی و فناوری‌های جدید مانند تمرینات بینایی، واقعیت مجازی و درمان دیکوپتیک، عملکرد چشم تنبل را در بزرگسالان نیز بهبود می‌بخشند، هرچند مسیر درمان چالش‌برانگیزتر است.

۳- آیا تنبلی چشم باعث نابینایی می‌شود؟

این عارضه به‌تنهایی دید شما را کاملاً از بین نمی‌برد، اما افت شدیدی در چشم مبتلا ایجاد می‌کند. خطر اصلی زمانی است که چشم سالم آسیب ببیند؛ در این حالت فرد بخش عظیمی از توانایی بینایی کل خود را از دست می‌دهد.

۴- آیا بینایی چشم تنبل پس از سال‌ها قابل بازگشت است؟

میزان بازگشت دید به سن شما، شدت عارضه و سرعت شروع درمان بستگی دارد. در کودکان احتمال بازگشت کامل بسیار بالاست، اما در بزرگسالان پزشکان با متدهای جدید دید را تا حد قابل‌توجهی ارتقا می‌دهند.

۵- تنبلی چشم چه تأثیری بر رانندگی دارد؟

این اختلال درک عمق و دید سه‌بعدی را مختل می‌کند. در نتیجه شما هنگام رانندگی در تخمین فاصله خودروها، سبقت گرفتن یا پارک کردن با خطای محاسباتی روبرو می‌شوید و خطر تصادف افزایش می‌یابد.

۶- اگر تنبلی چشم درمان نشود چه عوارضی دارد؟

کاهش بینایی چشم مبتلا دائمی می‌شود. شما در انجام کارهایی که به دید دوچشمی نیاز دارند ناتوان می‌شوید و در صورت بروز هرگونه مشکل برای چشم سالم، کیفیت زندگی شما به شدت افت می‌کند.

۷- درمان تنبلی چشم چقدر طول می‌کشد؟

زمان درمان متغیر است. چشم‌پزشکان این مدت را در کودکان بین ۶ ماه تا ۲ سال تخمین می‌زنند. در بزرگسالان این دوره طولانی‌تر است و بیمار باید همکاری مستمر و طولانی‌مدتی با پزشک داشته باشد.

۸- آیا جراحی می‌تواند تنبلی چشم را درمان کند؟

خیر، جراحی مستقیماً این اختلال عصبی را درمان نمی‌کند. پزشک جراح تنها موانع فیزیکی مانند لوچی چشم، آب مروارید یا افتادگی پلک را برمی‌دارد و پس از آن شما باید تمرینات چشمی را آغاز کنید.

۹- والدین چگونه می‌توانند تنبلی چشم را در کودک تشخیص دهند؟

انحراف چشم، بستن مکرر یک چشم در نور، کج کردن سر هنگام تماشای تلویزیون و برخورد با اشیا نشانه‌های مهمی هستند. پزشکان توصیه می‌کنند معاینات دوره‌ای را جدی بگیرید تا بیماری در حالت نهفته تشخیص داده شود.

۱۰- جدیدترین روش‌های درمان تنبلی چشم چیست؟

چشم‌پزشکان در کنار پد چشمی از متدهای نوینی مانند تمرینات بینایی، بازی‌های رایانه‌ای هدفمند، هدست‌های واقعیت مجازی و عینک‌های هوشمند استفاده می‌کنند تا مغز را برای دریافت تصاویر جدید تحریک کنند.