بدترین نمره چشم چند است؟ (مرز نابینایی قانونی)

59

1404/10/04

دکتر مهلا فضیلتی

وقتی از کسی می پرسید بدترین نمره برای چشم چند است، معمولا ذهن طرف مقابل به سمت نمره های بسیار بالای عینک مانند -۱۰.۰۰ یا -۲۰.۰۰ می رود. در حقیقت، بدترین نمره یک مفهوم دوگانه دارد: اول، به عنوان شدیدترین عیب انکساری که نیاز به قوی ترین عدسی ها دارد، و دوم، به عنوان نمره ای که نشان دهنده نقص عملکردی چشم است و به مرز نابینایی قانونی نزدیک می شود. مهم است…

وقتی از کسی می پرسید بدترین نمره برای چشم چند است، معمولا ذهن طرف مقابل به سمت نمره های بسیار بالای عینک مانند -۱۰.۰۰ یا -۲۰.۰۰ می رود. در حقیقت، بدترین نمره یک مفهوم دوگانه دارد: اول، به عنوان شدیدترین عیب انکساری که نیاز به قوی ترین عدسی ها دارد، و دوم، به عنوان نمره ای که نشان دهنده نقص عملکردی چشم است و به مرز نابینایی قانونی نزدیک می شود.

مهم است بدانیم که نمره عینک (دیوپتر) به تنهایی معیار قطعی برای تعیین نابینایی نیست. در این مقاله از وبسایت کلینیک بینایی سنجی و عینک مهلا فضیلتی، هر دو جنبه بدترین نمره چشم و نحوه تعریف مرز نابینایی را بررسی می کنیم.

آنچه در این صفحه می‌خوانید

تعریف بدترین نمره در حوزه عیوب انکساری

در حوزه اپتومتری و چشم پزشکی، بدترین نمره برای چشم به بالاترین میزان دیوپتر مورد نیاز برای اصلاح یک عیب انکساری اشاره دارد. این نمره ها در نزدیک بینی شدید دیده می شوند.

نزدیک بینی شدید به عنوان بدترین نمره چشم انکساری

نزدیک بینی شدید، که به آن High Myopia هم گفته می شود، شایع ترین نوع نمره چشم بسیار بالا است. این وضعیت زمانی رخ می دهد که کره چشم بیش از حد طولانی شده یا قرنیه بیش از حد انحنا پیدا کرده باشد.

آستانه نزدیک بینی بالا و خطرات آن

اکثر منابع پزشکی، نزدیک بینی بالای -۶.۰۰ دیوپتر را به عنوان نزدیک بینی شدید یا پاتولوژیک تعریف می کنند. با این حال، نمرات می توانند بسیار فراتر از این حد بروند؛ نمره هایی مانند -۱۲.۰۰، -۱۵.۰۰ یا حتی -۲۵.۰۰ هم مشاهده شده اند. این نمرات بسیار بالا، که از نظر اپتیکی می توانند به عنوان بدترین نمره چشم در نظر گرفته شوند، به دلیل کشیدگی بیش از حد کره چشم، ریسک بالایی برای ابتلا به بیماری های ساختاری جدی دارند.

این بیماری ها شامل دژنراسیون ماکولای نزدیک بینی، پارگی شبکیه، آب سیاه (گلوکوم) و آب مروارید زودرس هستند که می توانند حتی با بهترین اصلاح عینک، بینایی فرد را به طور دائمی کاهش دهند.

دوربینی شدید و آستیگماتیسم بسیار بالا

اگرچه نزدیک بینی شدید رایج تر است، اما دوربینی شدید (معمولا بالای +۸.۰۰ دیوپتر) و آستیگماتیسم بسیار بالا (بالای -۵.۰۰ یا -۶.۰۰ دیوپتر) هم می توانند به عنوان بدترین نمره چشم محسوب شوند.

در دوربینی بالا، چشم برای تمرکز تلاش زیادی می کند که در صورت عدم اصلاح می تواند منجر به تنبلی چشم (آمبلیوپی) در کودکان شود. آستیگماتیسم بالا هم اگر به درستی اصلاح نشود، دید بسیار مخدوشی ایجاد می کند.

مفهوم نابینایی قانونی: معیار عملکردی، نه فقط نمره

بدترین نمره چشم از نظر قانونی و عملکردی به نمره عینک شما ارتباطی ندارد؛ بلکه به حدت (تیزبینایی) اصلاح شده نهایی شما مربوط است. این همان چیزی است که مرز نابینایی قانونی را مشخص می کند.

تعریف نابینایی قانونی بر اساس حدت بینایی

در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای جهان، نابینایی قانونی زمانی تعریف می شود که بهترین حدت بینایی اصلاح شده فرد (یعنی دیدی که با بهترین عینک یا لنز به دست می آورد) در چشم بهتر، ۲۰/۲۰۰ یا کمتر باشد.

این بدان معناست که فرد در فاصله ۲۰ فوتی، تنها جزئیاتی را می بیند که یک فرد دارای دید نرمال می تواند در ۲۰۰ فوتی ببیند. برای فهم بهتر اینکه بدترین نمره چشم از این منظر چه معنایی دارد، این تعریف معیاری است که نشان می دهد چشم علی رغم استفاده از بهترین ابزار اصلاحی، قادر به انجام وظیفه خود نیست.

مرز نابینایی قانونی بر اساس میدان بینایی

علاوه بر حدت بینایی، مرز نابینایی قانونی شامل محدودیت در میدان بینایی نیز می شود. اگر میدان بینایی یک فرد در چشم بهتر او به کمتر از ۲۰ درجه کاهش یابد (دید تونلی)، حتی اگر حدت بینایی او ۲۰/۱۰۰ باشد، همچنان از نظر قانونی نابینا محسوب می شود.

این وضعیت در بیماری هایی مانند رتینیت پیگمنتوزا یا گلوکوم پیشرفته رخ می دهد. بنابراین، بدترین نمره چشم می تواند نمره عینک صفر باشد، اما آسیب ساختاری آنقدر جدی باشد که فرد در محدوده نابینایی قانونی قرار گیرد.

بیماری های زمینه ای؛ عامل بدترین نمره عملکردی چشم

همانطور که گفتیم، بدترین نمره چشم در زمینه عملکرد، ارتباط مستقیمی با عیوب انکساری ندارد، بلکه ناشی از بیماری ها و آسیب های جدی به ساختارهای حیاتی چشم است.

ماکولوپاتی و دیابت

آسیب به ماکولا (لکه زرد) که مسئول دید مرکزی دقیق است، می تواند به شدت بر حدت بینایی تاثیر بگذارد. بیماری هایی مانند دژنراسیون ماکولای وابسته به سن یا ادم ماکولای دیابتی، دید مرکزی را تخریب کرده و باعث می شوند که بهترین حدت بینایی اصلاح شده فرد به ۲۰/۲۰۰ یا پایین تر برسد. در این شرایط، حتی اگر نمره عینک فرد پایین باشد، به دلیل از دست دادن عملکرد، می توان آن را از نظر عملکردی بدترین نمره چشم نامید.

آسیب به عصب بینایی (گلوکوم)

گلوکوم یا آب سیاه، با آسیب تدریجی به عصب بینایی، ابتدا میدان بینایی و سپس حدت بینایی مرکزی را کاهش می دهد. در مراحل پیشرفته، گلوکوم می تواند فرد را به مرز نابینایی قانونی برساند. این آسیب غیرقابل برگشت است و نشان می دهد که سلامت ساختاری چشم (عصب بینایی) دچار مشکل شده است، نه صرفا نمره دیوپتر.

راهکارهای اصلاحی برای بدترین نمره

برای هر دو نوع بدترین نمره اپتیکی و عملکردی، راهکارهای متفاوتی برای بهبود یا مدیریت وضعیت وجود دارد.

اصلاح بدترین نمره چشم اپتیکی (نمرات بالا)

برای نمره های بسیار بالا مانند -۱۰.۰۰ یا بیشتر، لیزیک دیگر گزینه مناسبی نیست، زیرا نیاز به برداشتن بیش از حد بافت قرنیه دارد. در این موارد، روش های جراحی جایگزین مانند کاشت لنزهای داخل چشمی فیکیک (ICL) یا جراحی تعویض لنز رفرکتیو (RLE) که نمره چشم بسیار بالا را بدون آسیب به قرنیه اصلاح می کنند، موثرترین راهکارها هستند. این روش ها می توانند دید اصلاح شده را بهبود داده و فرد را از محدوده بدترین نمره اپتیکی خارج کنند.

مدیریت بدترین حالت عملکردی چشم (نابینایی قانونی)

اگر فردی به خاطر آسیب های شبکیه یا عصب بینایی به مرز نابینایی قانونی رسیده باشد، دیگر اصلاح نوری سنتی (عینک/لنز) کارساز نیست. در این موارد، درمان بر روی مدیریت بیماری زمینه ای (مانند تزریقات برای ماکولا یا کنترل فشار گلوکوم) و استفاده از وسایل کمک بینایی کمکی متمرکز می شود. این ابزارها شامل ذره بین های قدرتمند، تلسکوپ های دستی و نرم افزارهای بزرگنمایی دیجیتال هستند تا فرد بتواند از دید باقی مانده خود حداکثر استفاده را ببرد.

بدترین نمره چشم: ارجحیت سلامتی ساختاری بر نمره دیوپتر

در نهایت اگر به صورت خلاصه بخواهیم به سوال بدترین نمره چشم پاسخ دهیم، باید بگوییم که از منظر عیوب انکساری، نمره های بالای -۱۰.۰۰ یا بیشتر که خطر بیماری های ساختاری را افزایش می دهند، در دسته بدترین نمرات قرار می گیرند.

اما زمانی که بهترین حدت بینایی اصلاح شده فرد به ۲۰/۲۰۰ یا کمتر کاهش یابد، نابینایی قانونی اتفاق افتاده است؛ این وضعیت ناشی از بیماری های پیشرونده شبکیه یا عصب بینایی است. حفظ سلامت بینایی و جلوگیری از رسیدن به این مرز، با معاینات منظم، تشخیص زودهنگام بیماری ها و مدیریت دقیق سلامت ساختاری چشم ممکن است.

اگر در این زمینه تجربه ای دارید، با تیم مهلا اپتیک و دیگر خوانندگان این سایت در میان بگذارید.

سوالات متداول

۱. بدترین نمره برای چشم از نظر اپتیکی (دیوپتر) تقریبا چند است؟

نمره های نزدیک بینی بالای -۶.۰۰ دیوپتر به بالا (و نمرات بسیار بالاتر مانند -۱۰.۰۰ یا بیشتر) به عنوان نزدیک بینی شدید یا پاتولوژیک و از نظر اپتیکی به عنوان بدترین نمره چشم محسوب می شوند.